Điều tiên quyết để chống thấm hiệu quả là phải xác định đúng nguyên nhân gây thấm và xử lý đúng nền trước khi phủ vật liệu chống thấm.
Đây là bước quan trọng nhất. Vì chống thấm không phải cứ mua vật liệu tốt rồi quét lên là xong. Nếu thấm do nứt, mà chỉ quét phủ bên ngoài, nước vẫn len qua khe nứt. Nếu thấm do đọng nước, mà không xử lý độ dốc thoát nước, thì quét bao nhiêu lớp cũng nhanh hư. Nếu bề mặt yếu, bụi, rỗng, ẩm sai cách, thì lớp chống thấm không bám chắc, rất dễ bong tróc.
Hiểu đơn giản, muốn chống thấm bền thì phải làm đúng theo thứ tự này:
Thứ nhất: xác định nước đi từ đâu vào ?
Đây là gốc của vấn đề. Nước có thể thấm từ sân thượng, mái, tường ngoài, nhà vệ sinh, ban công, sàn mái, cổ ống, khe tiếp giáp, chân tường, vết nứt bê tông, mạch ngừng thi công hoặc khu vực đọng nước lâu ngày. Nếu xác định sai nguồn thấm thì xử lý rất dễ trượt mục tiêu. Ví dụ nước thấm ở trần tầng dưới nhưng nguyên nhân thật lại nằm ở cổ ống hoặc sàn nhà vệ sinh tầng trên.
Thứ hai: xử lý nền thật kỹ trước khi chống thấm.
Đây là điều nhiều người bỏ qua nhất. Nền phải đủ chắc, sạch và ổn định. Cụ thể là phải cạo bỏ lớp hồ vữa yếu, rêu mốc, bụi bẩn, dầu mỡ, sơn cũ hoặc lớp bong rỗng. Nếu có vết nứt thì phải mở miệng vết nứt và trám vá đúng vật liệu phù hợp. Nếu có lỗ rỗng, chân chim, khe hở quanh ống xuyên sàn, góc tường-sàn thì phải xử lý kín trước. Nếu nền không tốt, lớp chống thấm sẽ chỉ bám lên lớp yếu bên ngoài, sau một thời gian sẽ bong hoặc nứt lại.
Thứ ba: phải xử lý các vị trí xung yếu trước, không làm đại trà một cách sơ sài.
Những chỗ dễ thấm nhất thường không phải toàn bộ mặt sàn, mà là các điểm yếu như cổ ống, phễu thoát sàn, chân tường, góc vuông, khe tiếp giáp giữa tường và sàn, vết nứt, mạch ngừng, vị trí tiếp nối vật liệu cũ mới. Đây là những nơi phải được gia cường kỹ, bo góc, trám kín, có khi cần lưới gia cường hoặc vật liệu xử lý riêng trước khi phủ lớp chống thấm chính. Nếu chỉ quét đều cả mặt sàn mà bỏ qua các điểm này thì rất dễ thấm lại.
Thứ tư: phải tạo bề mặt thoát nước tốt.
Chống thấm hiệu quả không chỉ là ngăn nước đi xuyên qua kết cấu, mà còn phải giảm tình trạng nước đọng lâu. Sàn mái, ban công, sân thượng, nhà vệ sinh nếu không có độ dốc thoát nước hợp lý thì nước sẽ ngâm lâu trên bề mặt, gây áp lực thấm rất lớn. Lâu ngày lớp chống thấm cũng xuống cấp. Vì vậy, trước khi chống thấm phải kiểm tra độ dốc, miệng thu nước, khả năng thoát nước nhanh hay chậm.
Thứ năm: chọn đúng vật liệu theo đúng vị trí sử dụng.
Không phải chỗ nào cũng dùng một loại vật liệu. Nhà vệ sinh, sân thượng, tường ngoài, bể nước, mái bê tông, khe nứt lớn hay nhỏ đều có tính chất khác nhau. Có chỗ cần vật liệu đàn hồi, có chỗ cần vật liệu gốc xi măng, có chỗ cần màng khò, có chỗ phải dùng keo trám nứt hoặc vật liệu chuyên xử lý cổ ống. Dùng sai vật liệu thì ban đầu có thể thấy ổn, nhưng độ bền không cao.
Thứ sáu: thi công đúng kỹ thuật và đúng quy trình.
Nhiều công trình hỏng không phải vì vật liệu dở, mà vì thi công sai. Ví dụ quét quá mỏng, không đủ định mức, quét không đều, chưa khô lớp trước đã làm lớp sau, nền quá ướt hoặc quá khô không đúng yêu cầu, không bảo dưỡng, không thử nước trước khi hoàn thiện. Chống thấm là hạng mục rất cần kỹ thuật, không thể làm qua loa.
Thứ bảy: nên làm chống thấm từ đầu, đừng đợi thấm rồi mới sửa.
Chống thấm hiệu quả nhất luôn là chống thấm chủ động ngay từ giai đoạn xây dựng. Khi công trình chưa hoàn thiện, việc xử lý nền, cổ ống, sàn, tường, nhà vệ sinh, sân thượng sẽ đồng bộ và triệt để hơn rất nhiều. Còn khi nhà đã thấm rồi mới sửa thì thường phải đục phá, tìm nguyên nhân khó hơn, tốn chi phí hơn và hiệu quả cũng khó bền bằng làm đúng ngay từ đầu.
Có thể chốt lại bằng một câu rất rõ như sau:
Muốn chống thấm hiệu quả nhất, điều tiên quyết không phải là chọn vật liệu đắt tiền, mà là phải xác định đúng nguyên nhân thấm, xử lý nền thật kỹ, xử lý triệt để các điểm xung yếu và thi công đúng kỹ thuật ngay từ đầu.
